FAQ Bojarstwo

Kim jest bojar?

Bojar to zawodowy żołnierz, członek kasty wojowników. Od zwykłego chłopa odróżnia go rynsztunek, umiejętności walki, niekiedy zasobniejsza kiesa.

Czy tytuł bojarski, jest równoznaczny z tytułem rycerskim (herbowym)?

Nie. Tytuł bojarski nadawany był przeważnie za zasługi wojenne, siłę, przymioty charakteru, albo z racji posiadanego majątku, a nie z urodzenia. Bojarzy stanowili ubogą namiastkę warstwy wyższej, pozbawioną przywilejów (pierwsze nadania pojawiają się bez mała sto lat później). W przeciwieństwie do rycerstwa granice między chłopstwem, a bojarstwem były bardzo płynne, często obie te grupy się przenikały (chłopi awansowali na bojarów, a bojarzy ubożeli do rangi chłopów).

Czy bojar posiada herb?

Nie. Zdarzało się, że możniejsze rody posługiwały się jedynie godłami napieczętnymi (prostymi symbolami odciskanymi na pieczęciach), które dopiero w późniejszym okresie przemieniły się w herby.

Czy tytuł bojarski jest dziedziczny?

Nie. Panujący na Litwie system rodowy większe znaczenie od tytułów przypisywał pochodzeniu z wielkich rodów.

Czy ziemia jest dziedziczna?

Tak. Prawo do ziemi nadawano rodom i nie były one ściśle powiązane z tytułami (w przeciwieństwie do zwyczaju panującego na zachodzie Europy). Utrata miana bojarów nie odbierała prawa do posiadania ziemi przez ród.

Czy bojar jest “stanem wyższym”?

Niezupełnie. Na początku XIV w. na Litwie nie istniała wyróżniona warstwa arystokracji. Za “wyższych stanem” uważano tych, którzy potrafili sobie takie miejsce kupić, lub wywalczyć. Najbliżej znaczenia tego pojęcia była kasta Panów (a w tym także Kniaziów i Kunigasów), którzy brali się spośród najbogatszych i najsilniejszych rodów (w tym rodów bojarskich), a później (w XV w.) dali podwaliny pod Litewską szlachtę.

Kim są Panowie wobec bojarów?

Panowie to klasa bogatych posiadaczy ziemskich, zwykle wywodzących się ze starych Litewskich rodów, blisko związanych z rodami kniaziowskimi. Bojarzy służyli u Panów w charakterze wojowników (zbrojnych), niekiedy będąc równcześnie członkami ich rodów. Jak zwykle na Litwie, granica między Panami, a bojarami była płynna, wyrażona siłą, bogactwem i wpływami.

Skąd bojar czerpie dochód?

W ogromnej większości z łupów wojennych i pracy podległych mu chłopów. Ubodzy, lub niedostatecznie bitni bojarzy parali się uprawą ziemi, rzemiosłem lub handlem, tak jak chłopi.

Czy bojar ma poddanych?

Nie zawsze. Chłopi mieszkający na ziemi bojara uznawani są za jego poddanych, jednak ich posłuszeństwo każdy musi zaskarbić samemu (nie istnieją jeszcze prawa regulujące te kwestie).

Czy bojar musi walczyć?

Tak. Powszechnie od bojara, jako zawodowego wojownika, oczekuje się uczestniczenia w walce, chyba że majątek, albo kontakty, pozwalają mu na utrzymanie własnych żołnierzy.

FAQ Rycerstwo

Czym jest feudalizm?

To ustrój, w którym społeczeństwo dzieli się na trzy stany: rycerstwo, duchowieństwo i stan trzeci. Między stanami i wewnątrz nich panuje system hierarchicznej zależności zwany ustrojem lennym.

Jak ustala się przynależność do danego stanu?

Poprzez urodzenie się w jego obrębie. Awanse zdarzają się wyjątkowo rzadko.

Kim jest Rycerz?

Rycerz to przedstawiciel rycerstwa czyli uprzywilejowanego stanu, będącego odpowiednikiem kasty wojowników.

Jak zostać rycerzem?

Rycerzem zostaje każdy kogo na rycerza pasowano, lecz przywilej ten zarezerwowany jest niemal wyłącznie dla członków rodów rycerskich.

A duchownym?

Duchowni najczęściej pochodzą z grupy niepierworodnych dzieci stanu rycerskiego. Zdarzały się jednak wyjątki.

Czy ktoś spoza stanu rycerskiego może zostać pasowany na rycerza?

Tak, ale odbywa się to niezwykle rzadko w drodze uhonorwania za wyjątkowe zasługi i za zgodą MG.

A co z poganami?

Aby poganin mógł zostać rycerzem musi wpierw przyjąć chrzest i stać się częścią sytemu feudalnego.

Kim jest dziecko rycerza, jeżeli nie zostało pasowany na rycerza?

Członkiem rodu rycerskiego co i tak daje mu duże profity.

Czy można być rycerzem nie będąc lennikiem lub właścicielem ziemskim?

Tak.

Kim są błędni rycerze?

Są rycerzami bez ziemi, którzy spędzają życie na poszukiwaniu przygód, chwały i zbawienia.

Czym jest ustrój lenny?

Systemem zależności między właścicielami ziemskimi a ich lennikami.

Jak funkcjonuje ustrój lenny?

Właściciel ziemski nadaje część swoich ziem osobie, która staje się jego lennikiem.

Kto może stać się częścią ustroju lennego?

Właścicielem ziemskim lub lennikiem może zostać tylko członek stanu rycerskiego albo duchownego.

Czy członek stanu trzeciego może stać się posiadaczem ziemskim tudzież lennikiem?

Nie. Chłop może jedynie uzyskać prawo do użytkowania ziemia (tj. do jej uprawy polowania itp.).

Jak dokonuje się aktu nadania ziemi?

Przez zawarcie między właścicielem ziemskim a przyszłym lennikiem uroczystego kontraktu. Dowodem jego zawarcia jest glejt poświadczony przez MG i właściciela ziemskiego.

Jakie prawa i obowiązki mają lennik i właściciel ziemski?

Na etapie nadania ziemi właściciel ziemski i lennik ustalają warunki kontraktu lennego. Powinny być one spisane na glejcie i poświadczone przez MG. Słowo rycerskie zobowiązuje…

Czy jeden lennik może posiadać ziemię różnych właścicieli ziemskich?

Tak. Musi jednak dokonać hommagium ligium czyli zastrzeżenia, którego z nich wesprze na wypadek sporu pomiędzy nimi.

Czy lennik może być jednocześnie właścicielem ziemskim.

Tak. Nie może jednak nadawać nadanych mu ziem.

Czy stosunek lenny można zerwać?

Tak, ale tylko w przypadku gdy jedna ze stron rażąco narusza swoje obowiązki. W innym wypadku akt zerwania traktuje się jako bunt lennika lub ciężki akt tyranii właściciel ziemskiego.

Czy stosunek lenny jest dziedziczny?

Tak. Zwyczajowo jednak oczekuje się odnowienia kontraktu z nowym lennikiem lub nowym właścicielem ziemskim.

Czym w życiu powinien kierować się rycerz?

Rycerz powinien kierować się ośmioma cnotami rycerskimi i opartym na nich kodeksem rycerskim.

Jakie to cnoty rycerskie?

życie w prawdzie wiara żałowanie grzechów pokora miłowanie sprawiedliwości miłosierdzie szczerość i wielkoduszność znoszenie prześladowań

Jak brzmiał kodeks rycerski?

Bądź zawsze oddany Bogu, Ojczyźnie, Panu. Nigdy nie bądź tchórzliwy. Bądź ambitny i podążaj do celu. Przegrane bitwy znoś z honorem. Bądź wzorem dla innych. Szanuj ludzi wokół siebie. Dobro i prawość przed niesprawiedliwością broń. Bądź hojny dla ludzi w potrzebie. Bądź wierny swym zasadom i ideałom. Nie krzywdź słabszych. Bądź dobry dla dam i sierot

Co spotyka rycerz jeżeli nie przestrzega tych zasad?

Teoretycznie - hańba, praktycznie- nic. O ile za nic ma się honor…